Show simple item record

dc.contributor.authorSiwek, Hanna
dc.date.accessioned2022-11-15T12:04:37Z
dc.date.available2022-11-15T12:04:37Z
dc.date.issued2011
dc.identifier.isbn978-83-7663-066-3
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12539/1542
dc.description.abstractCelem niniejszej rozprawy było określenie czynników, procesów i mechanizmów rządzących dwukierunkową wymianą fosforu i jego mineralnych połączeń między wodą i osadem w okresie wegetacyjnym. Ocenę przeprowadzona w oparciu o wyniki trzyletnich badań wód i osadów pięciu zbiorników wodnych, zlokalizowanych na terenach użytkowanych rolniczo, z różnie zagospodarowaną zlewnią. Zbiorniki O1 i O2 zlokalizowane były na terenie pola golfowego, zbiornik O3 we wsi, w bezpośrednim sąsiedztwie gospodarstw rolnych, zbiornik O4 na polu uprawnym, a zbiornik O5 na odłogu. Powierzchnia badanych zbiorników wynosiła 0,38 - 0,94 ha, a średnia głębokość od 0,69 do 1,01 m. Analizom chemicznym poddano próby z dwóch warstw toni wodnej: powierzchniowej i naddennej, z wody interstycjalnej oraz z powierzchniowej warstwy osadu. W wodach oznaczono odczyn pH, aktywność alkalicznych fosfataz oraz zawartość: fosforu mineralnego i całkowitego, mineralnych form azotu, chlorofilu a, wapnia, żelaza, i manganu. W osadach dennych oznaczono zawartość ogólną: fosforu, węgla organicznego, żelaza, wapnia, manganu i glinu. Przeprowadzono także analizę specjacyjną mineralnych postaci fosforu w osadach, pozwalającą na oznaczenie frakcji fosforu związanego z: żelazem, glinem i wapniem oraz fosfor uwalnianego z osadów w warunkach zredukowanych. Zależności występujące pomiędzy badanymi, wielowymiarowymi wskaźnikami wody i osadu oceniono metodami statystycznymi i chemometrycznymi. Przeprowadzone badania wykazały, że czynnikiem mającym wpływ na mechanizmy przemieszczaniu związków fosforu są sezony, w których z różną intensywności przebiega życie biologiczne i następują naturalne zmiany temperatur. W sezonie wiosennym i letnim wydzielanie fosforu przeważało nad odkładaniem, jesienią nasilały się procesy odkładania fosforu w osadach. Przez cały sezon wegetacyjny głównym mechanizmem prowadzącym do uwalniania fosforu z fazy stałej było łatwe nagrzewanie się wód i płytko położonego dna, stymulujące mineralizację materii organicznej. W wyniku tego procesu następowało bezpośrednie uwalnianie jonów fosforanowych do wody głównie z ich kompleksów z materią organiczną utworzonych przy udziale żelaza, glinu, manganu i wapnia. Intensywne procesy mineralizacji wpływały pośrednio na obniżanie potencjału elektrycznego i pH wody. Pierwszy z tych czynników zwiększał intensywność desorpcji fosforu i rozpuszczalności mineralnych połączeń tego pierwiastka głównie z żelazem i manganem, a drugi zwiększał rozpuszczalność połączeń z wapniem. Jednocześnie w sezonie wegetacyjnym nasilał się rozwój fitoplanktonu, który pośrednio wpływał na podwyższenie pH, a tym samym na procesy strącania i współstrącania jonów fosforanowych z wapniem głównie w toni wodnej. We wszystkich wyżej omówionych procesach dwukierunkowej wymiana fosforu między wodą i osadem w małych zbiornikach wodnych uczestniczyły metale wielowartościowe, których zawartość w osadzie determinowała stan troficzny badanych zbiorników.pl_PL
dc.language.isoplpl_PL
dc.publisherWydawnictwo Uczelniane Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczeciniepl_PL
dc.rightsUznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska*
dc.rights.urihttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/pl/*
dc.subjectfosforpl_PL
dc.subjectosady dennepl_PL
dc.subjectosady jeziornepl_PL
dc.subjectwoda powierzchniowapl_PL
dc.subjectzbiornik wodny małypl_PL
dc.subject.otherDyscyplina::Nauki rolniczepl_PL
dc.titleZachowanie się frakcji mineralnego fosforu w interfazie osad-woda małych zbiorników wodnych na obszarach wiejskichpl_PL
dc.typePraca habilitacyjnapl_PL
dc.contributor.organizationZachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie. Wydział Kształtowania Środowiska i Rolnictwapl_PL


Files in this item

Thumbnail
Thumbnail
Thumbnail

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record

Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska
Except where otherwise noted, this item's license is described as Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska